Over microscopen

Hoe werken microscopen?

Een microscoop stelt ons in staat om een onbekende wereld te betreden. Over het algemeen zijn er twee soorten microscopen: de biologische (of "gewone") microscoop en de stereo microscoop.

Een microscoop is een instrument waarin twee loepen achter elkaar zijn geplaatst. Met de eerste loep (objectief) wordt een vergroot beeld van het object weergegeven dat door een tweede loep (oculair) verder wordt vergroot.

De totale vergroting kan eenvoudig berekend worden door de vergroting van het objectief te vermenigvuldigen met de vergroting van het oculair. Voorbeeld: als een 40X objectief gebruikt wordt in combinatie met een 10x oculair, dan zal de totale vergroting 400X zijn. Een microscoop werkt volgens het principe van de diaprojector. Het verschil is dat bet beeld niet op een scherm maar uiteindelijk op ons netvlies wordt geprojecteerd.

Wat is een biologische microscoop?

Met biologische (ook wel bekend als "gewone") microscopen kunnen voorwerpen bekeken worden met behulp van doorvallend licht. De vergrotingen liggen meestal tussen de 10x en 2000x. Dit type microscoop wordt voornamelijk gebruikt in de geneeskunde en de biologie. De microscoop wordt hierbij gebruikt voor het bekijken van bijvoorbeeld micro-organismen, cellen, en weefsels.

Een biologische microscoop heeft meestal één oculair, sommige hebben twee oculairs zodat met beide ogen gekeken kan worden. Echter, hier kan geen diepte mee worden gezien. Beide ogen kijken namelijk door hetzelfde objectief.

De "gewone" microscoop maakt gebruik van doorvallend licht, deze verlichting is afkomstig van een spiegel of van verlichting.

Wat is een stereo microscoop?

Microscopen van dit type maken gebruik van opvallend licht. De vergrotingen liggen meestal tussen de 10x en 100x. Dit type microscoop wordt voornamelijk gebruikt door taxonomen, horlogemakers en elektronicamonteurs. De microscoop is bij uitstek geschikt voor het bestuderen van bijvoorbeeld planten, insecten, edelstenen, fossielen, mineralen, micromechanica en elektronica.

Een stereo microscoop heeft twee (binoculair), of drie oculairs (trinoculair) en geeft een driedimensionaal beeld. Hierbij ontstaat een stereoscopisch beeld omdat beide ogen door afzonderlijke oculairs en objectieven kijken, dit betekent dat er diepte waargenomen kan worden. De trinoculaire versies hebben een derde tubus, hier kan een digitale foto- of videocamera op worden aangesloten.

Stereomicroscopen maken meestal gebruik van opvallend licht, deze verlichting is afkomstig van een verlichtingsring.

Welke onderdelen heeft een microscoop?

Een microscoop bestaat uit verschillende onderdelen een microscoop. Van boven naar beneden kunnen de volgende onderdelen gevonden worden.

• Oculair, het lensdeel waardoor we kijken
• Monoculaire, binoculaire of trinoculaire tubus
• Objectiefrevolver met objectieven
• Statiefkop
• Statief
• Objecttafel
• Condensor
• Knop voor grof- en fijninstelling
• Voet van het statief

Bij de meeste microscopen zitten aan het statief twee schroeven, een grote schroef en een kleine schroef. Als je aan de schroeven draait verandert de afstand van het tafeltje en het objectief. Als je aan de grote schroef draait verandert de afstand snel en als je aan de kleine schroef draait dan verandert de afstand langzamer maar nauwkeuriger.

Hoe kun je een microscoop scherpstellen?

Microscoperen is doorlopend aan knoppen draaien. Door de microscoop ziet u maar een klein deel van het object scherp. Het totale beeld ontstaat in uw hoofd wanneer u vanaf de oppervlakte tot in de diepte van het object bent gedoken. Hoewel het meestal maar om enkele honderdsten van een millimeter gaat, komt u onderweg vaak bijzondere details tegen. Wanneer u met een spiegel werkt, richt deze dan met de vlakke kant op de wolkenlucht van het noorden, nooit op de zon! Dat laatste kan u beschadigingen aan uw ogen opleveren. Wanneer u een niet-regelbare elektrische verlichting heeft, kunt u de verlichting regelen met neutrale grijsfilters of met twee polarisatiefilters die u tegen elkaar in kunt draaien.

1. U legt een object op de objecttafel.
2. Een zwak vergrotend objectief wordt voor gedraaid. Een zwak objectief heeft het voordeel dat u vrijwel direct een beeld heeft en door de grote werkafstand van zo'n objectief kunt u niets beschadigen.
3. Vervolgens zet u de condensor zo hoog mogelijk en u opent het condensordiafragma geheel. De objecttafel draait u eveneens naar boven (richting objectief) of de tubus naar onder, afhankelijk van de constructie van uw microscoop. Wanneer u de verlichting heeft ingeschakeld, is het prettig de hoeveelheid licht van de microscoop zo af te stellen dat deze ongeveer even groot is als het omgevingslicht. U hoeft dan niet steeds opnieuw aan het licht te wennen wanneer u bijvoorbeeld iets moet opzoeken.
4. Met de kruistafel schuift u het preparaat in de stralengang en met het zwakste objectief stelt u, met de grofinstelling, zo scherp mogelijk op een interessant deel van het preparaat door de tafel langzaam van het objectief af te bewegen. Als u met het zwakke objectief een scherp beeld heeft, kunt u een sterker objectief voor draaien.
5. Voor het scherpstellen met sterke objectieven gebruikt u nu de fijninstelling. Als u een binoculair heeft, zorgt u ervoor dat u met beide ogen één beeld krijgt door de pupilafstand zo te kiezen dat u met beide ogen hetzelfde ziet. Dit bereikt u het beste door in de microscoop te staren. U moet vooral niet met uw ogen naar een beeld gaan zoeken.

Hoe kan ik fotograferen of filmen?

Om uw waargenomen beelden te kunnen fotograferen of filmen zijn er diverse mogelijkheden. Als een camera aangesloten moet worden op een microscoop gaat dit meestal met behulp van een adapter. Een andere mogelijkheid is door gebruik te maken van een trinoculaire microscoop.

Om met een spiegelreflex camera te werken moet er voor die camera een specifieke adapter (Foto adapter + T-ring) worden aangeschaft die tussen de microscoop en de camera body wordt geschroefd. U kunt alle benodigde accessoires op onze website vinden.


Foto 1: Voorbeeld om een digitale camera aan een microscoop te koppelen

Een andere oplossing is een digitale camera die rechtstreeks op een PC kan worden aangesloten. Het grote voordeel van deze systemen is dat het resultaat direct op uw scherm bekeken kan worden. Dit grote beeld maakt het scherpstellen gemakkelijk. Bovendien zit er ook software bij waarmee de helderheid, het contrast, de kleur, etc. afgesteld kan worden. Het plaatsen van teksten, pijlen, etc. is ook mogelijk. Er kunnen stilstaande beelden vast gelegd worden maar dit systeem geeft ook de mogelijkheid om bewegende beelden vast te leggen.


Foto 2: Het gebruik van een digitaal oculair in combinatie met een microscoop

Wat voor microscoop heb ik nodig?

Het type microscoop dat uw nodig heeft hangt af van het doel van uw observatie. Als u micro-organismen wil gaan bekijken heeft u een andere microscoop nodig dan wanneer u edelstenen wil gaan bekijken. We hebben categorieën gemaakt die u helpen de juiste verrekijker te selecteren (zie menu: "Winkel per observatie").

Verder hangt het ook af van de hoeveelheid geld die u bereid bent uit te geven. De optiek, of lenzen, is het meest belangrijke onderdeel van de microscoop. Echter, het is slechts een deel van het geheel. Geweldige lenzen zonder een kwalitatief focus systeem heeft geen enkele waarde. Het is dus belangrijk dat u een microscoop in geheel evalueert.

U kunt contact opnemen met onze Klantenservice om u te helpen met een keuze voor een microscoop die geschikt is voor uw situatie en doel. De microscopen die op microscoop-expert.nl te vinden zijn voldoen allemaal aan de belangrijke criteria (statief, oculairs, objectieven, verlichting, focussysteem, afwerking, etc.), we staan dan ook volledig achter deze selectie.